Moeite met rekenen of dyscalculie?

    Redactie
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    Door Redactie in de groep Dyslexie 5 dagen geleden
    Moeite met rekenen of dyscalculie?

    Wat is dyscalculie?

    Dyscalculie is een specifiek en hardnekkig probleem met het leren rekenen. Deze leerlingen houden problemen met de basisvaardigheden van het rekenen, ook na extra ondersteuning op school.

    Mensen hebben in de hersenen een aangeboren systeem voor het inschatten van hoeveelheden. In de kinderjaren moet dit gekoppeld worden aan getalwoorden en cijfers, om zo aan deze woorden en cijfers een specifieke numerieke betekenis te geven. Deze ontwikkeling verloopt niet goed bij kinderen met dyscalculie. Hierdoor hebben kunnen zij niet goed betekenis geven aan getallen, hebben zij geen gevoel voor getallen, en is het numerieke fundament waarop het rekenen gebouwd moet worden, kwetsbaar.

    Hoeveel mensen hebben er last van?

    Ongeveer 3 – 6% van de leerlingen heeft last van dyscalculie. Het kan evengoed voorkomen bij jongens als bij meisjes. Daarnaast blijken rekenproblemen ook vaak voor te komen bij andere ontwikkelingsproblemen, zoals ADHD, LVB en dyslexie. In deze gevallen wordt vaak de term ernstige rekenproblemen in plaats van dyscalculie gebruikt.

    Is het erfelijk?

    Dyscalculie lijkt erfelijk te zijn. De kans op dyscalculie bij een kind met een ouder met dyscalculie is 10 keer groter dan normaal.

    Wat zijn de gevolgen? Is het een probleem?

    Rekenvaardigheden zijn essentieel om actief deel te nemen aan onze maatschappij. Een groot deel van de beslissingen die we maken in ons leven is gebaseerd op numerieke informatie. Ter illustratie, Brits onderzoek laat zien dat de impact van rekenvaardigheden op 10 jarige leeftijd op het salaris op latere leeftijd twee keer zo groot is als die van de leesvaardigheid bij 10 jaar. Dyscalculie kan dus ernstige, negatieve gevolgen hebben, niet alleen op iemands schoolprestaties en opleidingsniveau, maar ook op sociaal-emotioneel vlak,  en op iemands positie op de arbeidsmarkt.

    Hoe herken je het?

    Er zijn verschillende signalen die erop kunnen wijzen dat een leerling dyscalculie heeft. De leerling maakt opvallend veel fouten bij eenvoudige sommen, blijft op de vingers tellen, is opvallend traag bij rekenen, heeft moeite met klokkijken, mist gevoel voor hoeveel iets is. Daarnaast is opvallend laag presteren op de rekentoetsen (ten opzichte van de andere schoolprestaties) een belangrijk signaal.

    Belangrijk is om leerlingen waarbij een rekenprobleem vermoed wordt gerichte extra ondersteuning te bieden op school. Indien blijkt dat de problematiek niet vatbaar is voor deze ondersteuning, is het verstandig om diagnostisch onderzoek te laten verrichten naar dyscalculie. Hierbij kan door een psycholoog of orthopedagoog door  middel van een zogeheten differentiaal diagnostiek onderzocht worden wat wel en niet de oorzaak is van de rekenproblemen en de diagnose dyscalculie gesteld worden.

    Wat is rekenangst?

    Sommige leerlingen hebben een heel specifieke vorm van faalangst voor rekenen en wiskunde. Dit kan het gevolg zijn van een rekenzwakte, maar het kan ook een oorzaak zijn. Van huis uit of door andere omgevingsfactoren hebben deze leerlingen de overtuiging dat zij geen aanleg hebben voor rekenen en wiskunde. Hierdoor zullen zij rekenen vermijden, met als gevolg dat ze minder ervaring opdoen, achter gaan lopen en de overtuiging bevestigd wordt. Het is belangrijk deze leerlingen te ondersteunen en zelfvertrouwen te geven op dit vlak.

    Hoe kom je ervan af?

    Dyscalculie is, evenals dyslexie, een leerstoornis en vereist gespecialiseerde behandeling. In tegenstelling tot dyslexie, is de behandeling van dyscalculie nog in de kinderschoenen. Wat duidelijk is, is dat kinderen met dyscalculie behoefte hebben aan heel expliciete instructie, waarbij oplossingsstrategie voor een rekenprobleem stap voor stap wordt uitgelegd. Het Rudolf Berlin Center aan de Universiteit van Amsterdam heeft recent laten zien dat positieve effecten bereikt worden door een tablet-behandeling waarbij stap voor stap eerst het numeriek inzicht wordt getraind en vervolgens vanuit dit numeriek inzicht de rekenvaardigheden systematisch worden aangeleerd.

    Overal te volgen: thuis of op school
    Wil je meer weten over dyscalculie? Volg vanaf eind november een online cursus! Het grote voordeel is dat je deze overal kunt doen: thuis of op school. De online cursussen zijn ontwikkeld door Lucertis, specialist in kinder- en jeugdpsychiatrie, ook voor diagnostiek en behandeling van rekenproblemen. In dit korte filmpje zie je hoe wij deze en meer unieke live online cursussen geven.