Betekenisvol onderwijs

Betekenisvol onderwijs

Over betekenis van je docentschap

Leraarschap kampt met imagoprobleem

    Redactie
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    Door Redactie in de groep Betekenisvol onderwijs 34 dagen geleden
    Leraarschap kampt met imagoprobleem

    Waardering voor beroep laatste decennia gekelderd

    Uit frequent onderzoek naar het imago van het leraarschap blijkt dat de waardering voor het beroep de laatste decennia is gekelderd. Frank Cörvers, hoogleraar arbeidsmarkt bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA), beschrijft dat in dertig jaar het imago van het lerarenberoep nagenoeg onveranderd is, maar dat momenteel wel degelijk een neerwaartse trend in maatschappelijk aanzien te betreuren valt. Waar wringt de schoen?

    Omlaag op de beroepsprestigeladder

    Op 24 mei 2017 verscheen de ‘beroepsprestigeladder’ waarin beroepen worden gewaardeerd op aanzien door het ROA in Maastricht. De ladder geeft een ranglijst weer van 138 beroepen. In tegenstelling tot bijvoorbeeld stijgende beroepen ‘profvoetballer’ en ‘acteur’, wordt de waardering voor leraren in het basis- en voortgezet onderwijs steeds lager ingeschaald. Leraren in het basisonderwijs duikelen van plek 42 naar plek 69 ten opzichte van tien jaar geleden, waar leraren in het voortgezet onderwijs zakken van plek 34 naar plek 50.

    Waar leraren qua opleidingsniveau de laatste decennia nog een voorsprong genoten ten opzichte van andere beroepsgroepen, is dit anno 2017 ingehaald. De onderzoekers tonen aan dat bijvoorbeeld hooggeschoolde professionals uit de zorg, notarissen of advocaten inmiddels meer aanzien genieten dan leraren. Gelijktijdig is een trend waarneembaar dat andere beroepen (met een soortgelijk opleidings- en waarderingsniveau) financieel (salaris) beter worden beloond dan het lerarenberoep.

    Groot verloop onder starters

    De trend is zorgelijk voor de aantrekkelijkheid van het beroep. Dit blijkt ook uit de interesse voor het lerarenberoep bij de studiekeuze van studenten. Naast de teruggang in waardering is het lerarenvak de laatste jaren ook onderhevig aan verandering. Het primaire proces (lesgeven) komt steeds meer in de verdrukking door allerlei randzaken, zoals administratieve taken, dossiervorming, probleemsituaties oplossen (met mondige ouders), maken van plannen, differentiatie en het continu veranderende eisenpakket van de maatschappij. 63% van de leraren in het primair en voorgezet onderwijs overweegt regelmatig te stoppen. Bij startende docenten is een trend waarneembaar dat één op de drie het onderwijs binnen vijf jaar verlaat.

    image

    Voldoening stelt het vak in perspectief
    Het is bewonderenswaardig hoeveel leraren er dagelijks met een enorme drive, passie en plezier voor de klas staan om kinderen en jongvolwassenen op te leiden voor de toekomst. De intrinsieke motivatie om een bijdrage te leveren aan de maatschappij van morgen en de voldoening die dat geeft, stelt voor een grote groep leraren de negatieve kanten van het vak in perspectief. Maar dat wilt niet zeggen dat leraren zich zomaar neerleggen bij het veranderende onderwijslandschap en bijbehorende consequenties. Dat blijkt uit de stakingsactie (5 oktober a.s.) die het primair onderwijs heeft aangekondigd.

    Slachtofferschap of onderdrukking door randzaken?
    Ondanks de belofte van de politiek (eind augustus 2017) om ‘een substantieel bedrag’ in de begroting 2018 op te nemen voor lerarensalarissen, is het maar de vraag of deze financiële injectie zal bijdragen aan een betere waardering van het beroep. Volgens Ferry Haan, docent economie en lid van de Onderwijsraad, dragen leraren zelf bij aan het lagere imago van hun vak. 'In de media hoor je vooral veel docenten die klagen en zich miskend voelen. Ze hebben een passie voor een vak, maar mogen dat meer uitdragen. Er zit iets van slachtofferschap in.'

    Willem Jan Oosterveen, manager Leraren maken het verschil!, vindt dat tekort door de bocht. ‘Ik kan mij goed voorstellen dat leraren zich miskend voelen. Het onderwijs is de laatste jaren flink verandert. Vaak ook niet ten gunste van de onderwijskwaliteit en aandacht voor het primaire proces (lees: het lesgeven). De randzaken beginnen steeds meer te overheersen in het onderwijs. In mijn beleving kan het onderwijs zich weer oprichten als het baas is over de eigen werkwijze, waarmee ook de waardering terugkeert voor het beroep. Daar willen wij vanuit Leraren maken het verschil! het onderwijs bij helpen. Het is ons doel dat de leraar zich weer kan richten op een kwalitatief goede les en beperkt tijd hoeft te besteden aan de ‘randzaken’. Wij organiseren daarom op 22 november een programma waarmee we leraren helpen om die werkdrukverhogende aspecten, die afleiden van het lesgeven, zo efficiënt en goed mogelijk kunnen uitvoeren waardoor er (weer) tijd overblijft voor het voorbereiden en verzorgen van een goede les.’

    Benieuwd naar het programma? Bekijk hier alle sprekers en onderwerpen tijdens Leraren maken het verschil!

    Bron: Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA)

    Redactie: Leraren maken het verschil

      

    image