Betekenisvol onderwijs

Betekenisvol onderwijs

Over betekenis van je docentschap

Wie een wonder wil in het onderwijs moet de voorwaarden creëren

    Ron van Es
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    Door Ron van Es in de groep Betekenisvol onderwijs 244 dagen geleden
    Wie een wonder wil in het onderwijs moet de voorwaarden creëren

     wonder1.jpg  

    In een uitstekend artikel in de Volkskrant van 18 februari ‘Het onderwijswonder van Londen’ wordt scholen beschreven die met veel achterstandsleerlingen het tij hebben gekeerd. In plaats van nog verder afzakken, is de weg omhoog genomen en wel op een fenomenale manier.

    ‘Op veel achterstandsscholen in Londen zijn de afgelopen vijftien jaar de leerlingprestaties blijvend verbeterd. In 2002 haalde 22 procent van de arme leerlingen in Londen het voor hogere vervolgopleidingen vereiste diploma, in 2013 48 procent. Buiten Londen steeg dezelfde groep van 17 naar 26 procent. Nieuw onderzoek van Nottingham Trent University laat zien dat scholen met veel achterstandsleerlingen in Londen in prestaties niet onderdoen voor scholen in welvarende wijken in Engeland.’

    Wat is het geheim van deze ommekeer? Drie dingen vielen mij op. Allereerst het gebruik van data. De voortgang van leerlingen wordt direct gemeten zodat er actueel inzicht is voor de leerlingen zelf. Hoe doe ik het, ook ten opzichte van anderen? Maar niet alleen leerlingen zien hun eigen resultaten, ook docenten kijken mee, en verder dan alleen hun eigen vak. Het gaat natuurlijk allemaal om de goede aandacht. ‘Vaksecties adviseren elkaar over didactiek en aanpak van klassen. Soms betekent het dat leerlingen bijles krijgen. Of dat een leerkracht meer ondersteuning krijgt. We verbeteren ook onszelf.'

    Dat betekent ook dat er intensief wordt samengewerkt. In de school tussen docenten die samen kijken naar wat leerlingen nodig hebben, maar ook tussen scholen, waar men elkaar begeleidt. Directeuren van scholen die het goed doen begeleiden directeuren van minder goed presterende scholen met ongeveer dezelfde populatie. 'Je hebt niet meer het idee dat je er alleen voor staat. Je praat met iemand in dezelfde positie.' Ditzelfde zou natuurlijk ook kunnen werken voor docenten of vakgroepen.

    Naast dit alles is optimaal geïnvesteerd in docenten. Zij zorgen voor de cultuur binnen school, een veilige omgeving en een klimaat waar leerlingen uitgedaagd worden. Die docenten waren er niet zomaar. Sterker nog, op één school werd de helft van de docenten vervangen door docenten die expertise hebben in scholing van achterstandsleerlingen. Men schuwde stevige ingrepen niet en begeleidden deze docenten intensief in hun docentschap. Niet alleen vakinhoudelijk maar ook wie ze zijn als docent.

    Het wonder is dus niet uit de lucht komen vallen, daar is hard aan gewerkt. Zijn risico’s genomen omdat de urgentie zo gevoeld werd. Hoe groot is de urgentie in jouw organisatie eigenlijk?

    Reken dus niet op een wonder in jouw onderwijs als je niet de voorwaarden creëert. Dat heeft alles te maken met de cultuur in jouw organisatie. Vanuit welke purpose willen docenten werken? Herkennen docenten ook die veranderende purpose dan om binnen de school antwoorden te geven aan leerlingen met grote achterstanden? Hoe lossen jullie samen dat op?

    Leiders binnen zo’n school zullen dus anders moeten gaan kijken en daar op gaan acteren. Hoe doe je dat? Waar begin je? En hoe geef je het vorm? In een kort traject ‘Work@Purpose, leiding geven vanuit betekenis’ neem ik leiders van organisaties mee in het leren kijken vanuit een veranderende positie. Wat is de persoonlijke, sociale en maatschappelijke betekenis van je school? Hoe geef je in de nabije toekomst daar vorm aan? Wil je meer weten over dit korte traject, lees deze flyer dan eens.


    Ron van Es, creative director Work and Purpose & Purpose Onderwijs